శ్రీ విష్ణు సహస్ర నామ స్తోత్రమ్ అంటే ఏంటి..? నిత్యం ఎందుకు స్మరించుకోవాలి..?

డా. ఎం. ఎన్. ఆచార్య – ప్రముఖ అంతర్జాతీయ జ్యోతిష, జాతక, వాస్తు శాస్త్ర పండితులు – శ్రీమన్నారాయణ ఉపాసకులు. సునంద రాజన్ జ్యోతిష, జాతక, వాస్తు కేంద్రం. తార్నాక -హైదరాబాద్ – ఫోన్: 9440611151

“దుఃస్వప్నే స్మర గోవిందం సంకటే మధుసూదనమ్! కాననే నారసింహం చ పావకే జల శాయినమ్”

విష్ణు సహస్ర నామాన్ని ఎవరు పట్టుకుంటారో ఇహమునందు రక్షణ. పరమునందు పరమేశ్వరుని చేరుకొనే మార్గము సుగమం అవుతుంది. శంకరులకు ఒకసారి సరస్వతీదేవి సాక్షాత్కరించి. కలి ప్రభావం పెరిగిపోయిన రోజులలో లోకాన్ని రక్షించగలిగిన అద్భుతమైన సహస్రనామ స్తోత్రం విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రమే. అది సంజీవనీ ఓషధి వంటిది. కనుక నీవు దీనికి భాష్యం వ్రాయాలి అని పలికింది. దీంతో ఆదిశంకరులు విష్ణు సహస్రనామానికి భాష్యం చెప్పారు. భీష్మాచార్యుల అనుశాసనమే విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రం. ఆచార్యుడైన భీష్ముడు చెప్తుండగా ఆచార్యులకే ఆచార్యుడైన శ్రీకృష్ణు పరమాత్మ వింటూండగా వచ్చి, మరొక గురువైన శంకర భగవత్పాదులచే భాష్యాన్ని పొంది విష్ణు సహస్రనామం త్రివేణీ సంగమం అయింది. విష్ణు సహస్రనామం చదవడం అంటే పరమేశ్వరుని చేరుకొనే మార్గంలో ప్రయాణం చేయడం. భగవంతునికి సహస్ర నామాలతో పూజ చేయాలి. కుదరని పక్షంలో 108 నామాలతో చేయాలి. 108 రక్షణ హేతువు. గురువుకు 116 పేర్లతో పూజ చేయాలి.

జ్యోతిషశాస్త్ర ప్రకారం మనకు నక్షత్రాలు 27 ఉన్నాయి. ఒక్కొక్క నక్షత్రానికి 4 పాదాల చొప్పున ఉంటాయి అంటే 27 x 4 = 108 అవుతాయి. విష్ణు సహస్ర నామాలు కూడా 108 మనకున్న 27 నక్షత్రాలు, వాటికున్న ప్రతి నక్షత్రంలోని నాలుగు పాదాలకు సంబంధించిన శ్లోకాలే ఈ విష్ణు సహస్ర నామాలు. ఇవి ప్రతి నిత్యం స్మరించుకుంటే ప్రతి నక్షత్రం మరియు అన్ని పాదాలకు సంబంధించిన ఏలాంటి ఇబ్బందులు లేకుండా వాటిని ప్రసన్నం చేసుకుని అనుకూలతలను పొందినవారం అవుతాము. ఈతి బాధలున్నవారు, గోచార గ్రహస్థితి బాగులేనివారు, ఆర్ధిక ఇబ్బందులున్నవారు, పిల్లలు మనమాట వినాలన్నా.. విష్ణు సహస్రనామం చదివితే మంచి ఫలితం దక్కుంటుంది. సమస్త మానవాళిని ఉద్ధరింపబడడానికి విష్ణు సహస్రనామము ఉపయోగకరమైనది.

  • విష్ణు సహస్ర నామ స్తోత్రమ్..

    ఓం శుక్లాంబరధరం విష్ణుం శశివర్ణం చతుర్భుజం ।
    ప్రసన్నవదనం ధ్యాయేత్ సర్వవిఘ్నోపశాంతయే ॥ 1 ॥

    యస్యద్విరదవక్త్రాద్యాః పారిషద్యాః పరః శతం ।
    విఘ్నం నిఘ్నంతి సతతం విష్వక్సేనం తమాశ్రయే ॥ 2 ॥

    పూర్వ పీఠికా
    వ్యాసం వసిష్ఠ నప్తారం శక్తేః పౌత్రమకల్మషం ।
    పరాశరాత్మజం వందే శుకతాతం తపోనిధిం ॥ 3 ॥

    వ్యాసాయ విష్ణు రూపాయ వ్యాసరూపాయ విష్ణవే ।
    నమో వై బ్రహ్మనిధయే వాసిష్ఠాయ నమో నమః ॥ 4 ॥

    అవికారాయ శుద్ధాయ నిత్యాయ పరమాత్మనే ।
    సదైక రూప రూపాయ విష్ణవే సర్వజిష్ణవే ॥ 5 ॥

    యస్య స్మరణమాత్రేణ జన్మసంసారబంధనాత్ ।
    విముచ్యతే నమస్తస్మై విష్ణవే ప్రభవిష్ణవే ॥ 6 ॥

    ఓం నమో విష్ణవే ప్రభవిష్ణవే ।

    శ్రీ వైశంపాయన ఉవాచ
    శ్రుత్వా ధర్మా నశేషేణ పావనాని చ సర్వశః ।
    యుధిష్ఠిరః శాంతనవం పునరేవాభ్య భాషత ॥ 7 ॥

    యుధిష్ఠిర ఉవాచ
    కిమేకం దైవతం లోకే కిం వాఽప్యేకం పరాయణం
    స్తువంతః కం కమర్చంతః ప్రాప్నుయుర్మానవాః శుభం ॥ 8 ॥

    కో ధర్మః సర్వధర్మాణాం భవతః పరమో మతః ।
    కిం జపన్ముచ్యతే జంతుర్జన్మసంసార బంధనాత్ ॥ 9 ॥

    శ్రీ భీష్మ ఉవాచ
    జగత్ప్రభుం దేవదేవ మనంతం పురుషోత్తమం ।
    స్తువన్నామ సహస్రేణ పురుషః సతతోత్థితః ॥ 10 ॥

    తమేవ చార్చయన్నిత్యం భక్త్యా పురుషమవ్యయం ।
    ధ్యాయన్ స్తువన్నమస్యంశ్చ యజమానస్తమేవ చ ॥ 11 ॥

    అనాది నిధనం విష్ణుం సర్వలోక మహేశ్వరం ।
    లోకాధ్యక్షం స్తువన్నిత్యం సర్వ దుఃఖాతిగో భవేత్ ॥ 12 ॥

    బ్రహ్మణ్యం సర్వ ధర్మజ్ఞం లోకానాం కీర్తి వర్ధనం ।
    లోకనాథం మహద్భూతం సర్వభూత భవోద్భవం॥ 13 ॥

    ఏష మే సర్వ ధర్మాణాం ధర్మోఽధిక తమోమతః ।
    యద్భక్త్యా పుండరీకాక్షం స్తవైరర్చేన్నరః సదా ॥ 14 ॥

    పరమం యో మహత్తేజః పరమం యో మహత్తపః ।
    పరమం యో మహద్బ్రహ్మ పరమం యః పరాయణం । 15 ॥

    పవిత్రాణాం పవిత్రం యో మంగళానాం చ మంగళం ।
    దైవతం దేవతానాం చ భూతానాం యోఽవ్యయః పితా ॥ 16 ॥

    యతః సర్వాణి భూతాని భవంత్యాది యుగాగమే ।
    యస్మింశ్చ ప్రలయం యాంతి పునరేవ యుగక్షయే ॥ 17 ॥

    తస్య లోక ప్రధానస్య జగన్నాథస్య భూపతే ।
    విష్ణోర్నామ సహస్రం మే శ్రుణు పాప భయాపహం ॥ 18 ॥

    యాని నామాని గౌణాని విఖ్యాతాని మహాత్మనః ।
    ఋషిభిః పరిగీతాని తాని వక్ష్యామి భూతయే ॥ 19 ॥

    ఋషిర్నామ్నాం సహస్రస్య వేదవ్యాసో మహామునిః ॥
    ఛందోఽనుష్టుప్ తథా దేవో భగవాన్ దేవకీసుతః ॥ 20 ॥

    అమృతాం శూద్భవో బీజం శక్తిర్దేవకినందనః ।
    త్రిసామా హృదయం తస్య శాంత్యర్థే వినియుజ్యతే ॥ 21 ॥

    విష్ణుం జిష్ణుం మహావిష్ణుం ప్రభవిష్ణుం మహేశ్వరం ॥
    అనేకరూప దైత్యాంతం నమామి పురుషోత్తమం ॥ 22 ॥

  • పూర్వన్యాసః

    అస్య శ్రీ విష్ణోర్దివ్య సహస్రనామ స్తోత్ర మహామంత్రస్య ॥
    శ్రీ వేదవ్యాసో భగవాన్ ఋషిః ।
    అనుష్టుప్ ఛందః ।
    శ్రీమహావిష్ణుః పరమాత్మా శ్రీమన్నారాయణో దేవతా ।
    అమృతాంశూద్భవో భానురితి బీజం ।
    దేవకీనందనః స్రష్టేతి శక్తిః ।
    ఉద్భవః, క్షోభణో దేవ ఇతి పరమోమంత్రః ।
    శంఖభృన్నందకీ చక్రీతి కీలకం ।
    శారంగధన్వా గదాధర ఇత్యస్త్రం ।
    రథాంగపాణి రక్షోభ్య ఇతి నేత్రం ।
    త్రిసామాసామగః సామేతి కవచం ।
    ఆనందం పరబ్రహ్మేతి యోనిః ।
    ఋతుస్సుదర్శనః కాల ఇతి దిగ్బంధః ॥
    శ్రీవిశ్వరూప ఇతి ధ్యానం ।
    శ్రీ మహావిష్ణు ప్రీత్యర్థే సహస్రనామ జపే పారాయణే వినియోగః ।

  • కరన్యాసః

    విశ్వం విష్ణుర్వషట్కార ఇత్యంగుష్ఠాభ్యాం నమః
    అమృతాం శూద్భవో భానురితి తర్జనీభ్యాం నమః
    బ్రహ్మణ్యో బ్రహ్మకృత్ బ్రహ్మేతి మధ్యమాభ్యాం నమః
    సువర్ణబిందు రక్షోభ్య ఇతి అనామికాభ్యాం నమః
    నిమిషోఽనిమిషః స్రగ్వీతి కనిష్ఠికాభ్యాం నమః
    రథాంగపాణి రక్షోభ్య ఇతి కరతల కరపృష్ఠాభ్యాం నమః

  • అంగన్యాసః

    సువ్రతః సుముఖః సూక్ష్మ ఇతి జ్ఞానాయ హృదయాయ నమః
    సహస్రమూర్తిః విశ్వాత్మా ఇతి ఐశ్వర్యాయ శిరసే స్వాహా
    సహస్రార్చిః సప్తజిహ్వ ఇతి శక్త్యై శిఖాయై వషట్
    త్రిసామా సామగస్సామేతి బలాయ కవచాయ హుం
    రథాంగపాణి రక్షోభ్య ఇతి నేత్రాభ్యాం వౌషట్
    శాంగధన్వా గదాధర ఇతి వీర్యాయ అస్త్రాయఫట్
    ఋతుః సుదర్శనః కాల ఇతి దిగ్భంధః

  • ధ్యానం

    క్షీరోధన్వత్ప్రదేశే శుచిమణివిలసత్సైకతేమౌక్తికానాం
    మాలాక్లుప్తాసనస్థః స్ఫటికమణినిభైర్మౌక్తికైర్మండితాంగః ।
    శుభ్రైరభ్రైరదభ్రైరుపరివిరచితైర్ముక్తపీయూష వర్షైః
    ఆనందీ నః పునీయాదరినలినగదా శంఖపాణిర్ముకుందః ॥ 1 ॥

    భూః పాదౌ యస్య నాభిర్వియదసురనిలశ్చంద్ర సూర్యౌ చ నేత్రే
    కర్ణావాశాః శిరోద్యౌర్ముఖమపి దహనో యస్య వాస్తేయమబ్ధిః ।
    అంతఃస్థం యస్య విశ్వం సుర నరఖగగోభోగిగంధర్వదైత్యైః
    చిత్రం రం రమ్యతే తం త్రిభువన వపుశం విష్ణుమీశం నమామి ॥ 2 ॥

    ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ !

    శాంతాకారం భుజగశయనం పద్మనాభం సురేశం
    విశ్వాధారం గగనసదృశం మేఘవర్ణం శుభాంగం ।
    లక్ష్మీకాంతం కమలనయనం యోగిహృర్ధ్యానగమ్యం
    వందే విష్ణుం భవభయహరం సర్వలోకైకనాథం ॥ 3 ॥

    మేఘశ్యామం పీతకౌశేయవాసం
    శ్రీవత్సాకం కౌస్తుభోద్భాసితాంగం ।
    పుణ్యోపేతం పుండరీకాయతాక్షం
    విష్ణుం వందే సర్వలోకైకనాథం ॥ 4 ॥

    నమః సమస్త భూతానాం ఆది భూతాయ భూభృతే ।
    అనేకరూప రూపాయ విష్ణవే ప్రభవిష్ణవే ॥ 5॥

    సశంఖచక్రం సకిరీటకుండలం
    సపీతవస్త్రం సరసీరుహేక్షణం ।
    సహార వక్షఃస్థల శోభి కౌస్తుభం
    నమామి విష్ణుం శిరసా చతుర్భుజం । 6॥

    ఛాయాయాం పారిజాతస్య హేమసింహాసనోపరి
    ఆసీనమంబుదశ్యామమాయతాక్షమలంకృతం ॥ 7 ॥

    చంద్రాననం చతుర్బాహుం శ్రీవత్సాంకిత వక్షసం
    రుక్మిణీ సత్యభామాభ్యాం సహితం కృష్ణమాశ్రయే ॥ 8 ॥

  • పంచపూజ

    లం – పృథివ్యాత్మనే గంథం సమర్పయామి
    హం – ఆకాశాత్మనే పుష్పైః పూజయామి
    యం – వాయ్వాత్మనే ధూపమాఘ్రాపయామి
    రం – అగ్న్యాత్మనే దీపం దర్శయామి
    వం – అమృతాత్మనే నైవేద్యం నివేదయామి
    సం – సర్వాత్మనే సర్వోపచార పూజా నమస్కారాన్ సమర్పయామి

  • స్తోత్రం

    హరిః ఓం

    విశ్వం విష్ణుర్వషట్కారో భూతభవ్యభవత్ప్రభుః ।
    భూతకృద్భూతభృద్భావో భూతాత్మా భూతభావనః ॥ 1 ॥

    పూతాత్మా పరమాత్మా చ ముక్తానాం పరమాగతిః ।
    అవ్యయః పురుషః సాక్షీ క్షేత్రజ్ఞోఽక్షర ఏవ చ ॥ 2 ॥

    యోగో యోగవిదాం నేతా ప్రధాన పురుషేశ్వరః ।
    నారసింహవపుః శ్రీమాన్ కేశవః పురుషోత్తమః ॥ 3 ॥

    సర్వః శర్వః శివః స్థాణుర్భూతాదిర్నిధిరవ్యయః ।
    సంభవో భావనో భర్తా ప్రభవః ప్రభురీశ్వరః ॥ 4 ॥

    స్వయంభూః శంభురాదిత్యః పుష్కరాక్షో మహాస్వనః ।
    అనాదినిధనో ధాతా విధాతా ధాతురుత్తమః ॥ 5 ॥

    అప్రమేయో హృషీకేశః పద్మనాభోఽమరప్రభుః ।
    విశ్వకర్మా మనుస్త్వష్టా స్థవిష్ఠః స్థవిరో ధ్రువః ॥ 6 ॥

    అగ్రాహ్యః శాశ్వతో కృష్ణో లోహితాక్షః ప్రతర్దనః ।
    ప్రభూతస్త్రికకుబ్ధామ పవిత్రం మంగళం పరం ॥ 7 ॥

    ఈశానః ప్రాణదః ప్రాణో జ్యేష్ఠః శ్రేష్ఠః ప్రజాపతిః ।
    హిరణ్యగర్భో భూగర్భో మాధవో మధుసూదనః ॥ 8 ॥

    ఈశ్వరో విక్రమీధన్వీ మేధావీ విక్రమః క్రమః ।
    అనుత్తమో దురాధర్షః కృతజ్ఞః కృతిరాత్మవాన్॥ 9 ॥

    సురేశః శరణం శర్మ విశ్వరేతాః ప్రజాభవః ।
    అహస్సంవత్సరో వ్యాళః ప్రత్యయః సర్వదర్శనః ॥ 10 ॥

    అజస్సర్వేశ్వరః సిద్ధః సిద్ధిః సర్వాదిరచ్యుతః ।
    వృషాకపిరమేయాత్మా సర్వయోగవినిస్సృతః ॥ 11 ॥

    వసుర్వసుమనాః సత్యః సమాత్మా సమ్మితస్సమః ।
    అమోఘః పుండరీకాక్షో వృషకర్మా వృషాకృతిః ॥ 12 ॥

    రుద్రో బహుశిరా బభ్రుర్విశ్వయోనిః శుచిశ్రవాః ।
    అమృతః శాశ్వతస్థాణుర్వరారోహో మహాతపాః ॥ 13 ॥

    సర్వగః సర్వ విద్భానుర్విష్వక్సేనో జనార్దనః ।
    వేదో వేదవిదవ్యంగో వేదాంగో వేదవిత్కవిః ॥ 14 ॥

    లోకాధ్యక్షః సురాధ్యక్షో ధర్మాధ్యక్షః కృతాకృతః ।
    చతురాత్మా చతుర్వ్యూహశ్చతుర్దంష్ట్రశ్చతుర్భుజః ॥ 15 ॥

    భ్రాజిష్ణుర్భోజనం భోక్తా సహిష్నుర్జగదాదిజః ।
    అనఘో విజయో జేతా విశ్వయోనిః పునర్వసుః ॥ 16 ॥

    ఉపేంద్రో వామనః ప్రాంశురమోఘః శుచిరూర్జితః ।
    అతీంద్రః సంగ్రహః సర్గో ధృతాత్మా నియమో యమః ॥ 17 ॥

    వేద్యో వైద్యః సదాయోగీ వీరహా మాధవో మధుః ।
    అతీంద్రియో మహామాయో మహోత్సాహో మహాబలః ॥ 18 ॥

    మహాబుద్ధిర్మహావీర్యో మహాశక్తిర్మహాద్యుతిః ।
    అనిర్దేశ్యవపుః శ్రీమానమేయాత్మా మహాద్రిధృక్ ॥ 19 ॥

    మహేశ్వాసో మహీభర్తా శ్రీనివాసః సతాంగతిః ।
    అనిరుద్ధః సురానందో గోవిందో గోవిదాం పతిః ॥ 20 ॥

    మరీచిర్దమనో హంసః సుపర్ణో భుజగోత్తమః ।
    హిరణ్యనాభః సుతపాః పద్మనాభః ప్రజాపతిః ॥ 21 ॥

    అమృత్యుః సర్వదృక్ సింహః సంధాతా సంధిమాన్ స్థిరః ।
    అజో దుర్మర్షణః శాస్తా విశ్రుతాత్మా సురారిహా ॥ 22 ॥

    గురుర్గురుతమో ధామ సత్యః సత్యపరాక్రమః ।
    నిమిషోఽనిమిషః స్రగ్వీ వాచస్పతిరుదారధీః ॥ 23 ॥

    అగ్రణీగ్రామణీః శ్రీమాన్ న్యాయో నేతా సమీరణః
    సహస్రమూర్ధా విశ్వాత్మా సహస్రాక్షః సహస్రపాత్ ॥ 24 ॥

    ఆవర్తనో నివృత్తాత్మా సంవృతః సంప్రమర్దనః ।
    అహః సంవర్తకో వహ్నిరనిలో ధరణీధరః ॥ 25 ॥

    సుప్రసాదః ప్రసన్నాత్మా విశ్వధృగ్విశ్వభుగ్విభుః ।
    సత్కర్తా సత్కృతః సాధుర్జహ్నుర్నారాయణో నరః ॥ 26 ॥

    అసంఖ్యేయోఽప్రమేయాత్మా విశిష్టః శిష్టకృచ్ఛుచిః ।
    సిద్ధార్థః సిద్ధసంకల్పః సిద్ధిదః సిద్ధి సాధనః ॥ 27 ॥

    వృషాహీ వృషభో విష్ణుర్వృషపర్వా వృషోదరః ।
    వర్ధనో వర్ధమానశ్చ వివిక్తః శ్రుతిసాగరః ॥ 28 ॥

    సుభుజో దుర్ధరో వాగ్మీ మహేంద్రో వసుదో వసుః ।
    నైకరూపో బృహద్రూపః శిపివిష్టః ప్రకాశనః ॥ 29 ॥

    ఓజస్తేజోద్యుతిధరః ప్రకాశాత్మా ప్రతాపనః ।
    ఋద్దః స్పష్టాక్షరో మంత్రశ్చంద్రాంశుర్భాస్కరద్యుతిః ॥ 30 ॥

    అమృతాంశూద్భవో భానుః శశబిందుః సురేశ్వరః ।
    ఔషధం జగతః సేతుః సత్యధర్మపరాక్రమః ॥ 31 ॥

    భూతభవ్యభవన్నాథః పవనః పావనోఽనలః ।
    కామహా కామకృత్కాంతః కామః కామప్రదః ప్రభుః ॥ 32 ॥

    యుగాది కృద్యుగావర్తో నైకమాయో మహాశనః ।
    అదృశ్యో వ్యక్తరూపశ్చ సహస్రజిదనంతజిత్ ॥ 33 ॥

    ఇష్టోఽవిశిష్టః శిష్టేష్టః శిఖండీ నహుషో వృషః ।
    క్రోధహా క్రోధకృత్కర్తా విశ్వబాహుర్మహీధరః ॥ 34 ॥

    అచ్యుతః ప్రథితః ప్రాణః ప్రాణదో వాసవానుజః ।
    అపాంనిధిరధిష్ఠానమప్రమత్తః ప్రతిష్ఠితః ॥ 35 ॥

    స్కందః స్కందధరో ధుర్యో వరదో వాయువాహనః ।
    వాసుదేవో బృహద్భానురాదిదేవః పురంధరః ॥ 36 ॥

    అశోకస్తారణస్తారః శూరః శౌరిర్జనేశ్వరః ।
    అనుకూలః శతావర్తః పద్మీ పద్మనిభేక్షణః ॥ 37 ॥

    పద్మనాభోఽరవిందాక్షః పద్మగర్భః శరీరభృత్ ।
    మహర్ధిరృద్ధో వృద్ధాత్మా మహాక్షో గరుడధ్వజః ॥ 38 ॥

    అతులః శరభో భీమః సమయజ్ఞో హవిర్హరిః ।
    సర్వలక్షణలక్షణ్యో లక్ష్మీవాన్ సమితింజయః ॥ 39 ॥

    విక్షరో రోహితో మార్గో హేతుర్దామోదరః సహః ।
    మహీధరో మహాభాగో వేగవానమితాశనః ॥ 40 ॥

    ఉద్భవః, క్షోభణో దేవః శ్రీగర్భః పరమేశ్వరః ।
    కరణం కారణం కర్తా వికర్తా గహనో గుహః ॥ 41 ॥

    వ్యవసాయో వ్యవస్థానః సంస్థానః స్థానదో ధ్రువః ।
    పరర్ధిః పరమస్పష్టః తుష్టః పుష్టః శుభేక్షణః ॥ 42 ॥

    రామో విరామో విరజో మార్గోనేయో నయోఽనయః ।
    వీరః శక్తిమతాం శ్రేష్ఠో ధర్మోధర్మ విదుత్తమః ॥ 43 ॥

    వైకుంఠః పురుషః ప్రాణః ప్రాణదః ప్రణవః పృథుః ।
    హిరణ్యగర్భః శత్రుఘ్నో వ్యాప్తో వాయురధోక్షజః ॥ 44 ॥

    ఋతుః సుదర్శనః కాలః పరమేష్ఠీ పరిగ్రహః ।
    ఉగ్రః సంవత్సరో దక్షో విశ్రామో విశ్వదక్షిణః ॥ 45 ॥

    విస్తారః స్థావర స్థాణుః ప్రమాణం బీజమవ్యయం ।
    అర్థోఽనర్థో మహాకోశో మహాభోగో మహాధనః ॥ 46 ॥

    అనిర్విణ్ణః స్థవిష్ఠో భూద్ధర్మయూపో మహామఖః ।
    నక్షత్రనేమిర్నక్షత్రీ క్షమః, క్షామః సమీహనః ॥ 47 ॥

    యజ్ఞ ఇజ్యో మహేజ్యశ్చ క్రతుః సత్రం సతాంగతిః ।
    సర్వదర్శీ విముక్తాత్మా సర్వజ్ఞో జ్ఞానముత్తమం ॥ 48 ॥

    సువ్రతః సుముఖః సూక్ష్మః సుఘోషః సుఖదః సుహృత్ ।
    మనోహరో జితక్రోధో వీర బాహుర్విదారణః ॥ 49 ॥

    స్వాపనః స్వవశో వ్యాపీ నైకాత్మా నైకకర్మకృత్। ।
    వత్సరో వత్సలో వత్సీ రత్నగర్భో ధనేశ్వరః ॥ 50 ॥

    ధర్మగుబ్ధర్మకృద్ధర్మీ సదసత్క్షరమక్షరం॥
    అవిజ్ఞాతా సహస్త్రాంశుర్విధాతా కృతలక్షణః ॥ 51 ॥

    గభస్తినేమిః సత్త్వస్థః సింహో భూత మహేశ్వరః ।
    ఆదిదేవో మహాదేవో దేవేశో దేవభృద్గురుః ॥ 52 ॥

    ఉత్తరో గోపతిర్గోప్తా జ్ఞానగమ్యః పురాతనః ।
    శరీర భూతభృద్ భోక్తా కపీంద్రో భూరిదక్షిణః ॥ 53 ॥

    సోమపోఽమృతపః సోమః పురుజిత్ పురుసత్తమః ।
    వినయో జయః సత్యసంధో దాశార్హః సాత్వతాం పతిః ॥ 54 ॥

    జీవో వినయితా సాక్షీ ముకుందోఽమిత విక్రమః ।
    అంభోనిధిరనంతాత్మా మహోదధి శయోంతకః ॥ 55 ॥

    అజో మహార్హః స్వాభావ్యో జితామిత్రః ప్రమోదనః ।
    ఆనందోఽనందనోనందః సత్యధర్మా త్రివిక్రమః ॥ 56 ॥

    మహర్షిః కపిలాచార్యః కృతజ్ఞో మేదినీపతిః ।
    త్రిపదస్త్రిదశాధ్యక్షో మహాశృంగః కృతాంతకృత్ ॥ 57 ॥

    మహావరాహో గోవిందః సుషేణః కనకాంగదీ ।
    గుహ్యో గభీరో గహనో గుప్తశ్చక్ర గదాధరః ॥ 58 ॥

    వేధాః స్వాంగోఽజితః కృష్ణో దృఢః సంకర్షణోఽచ్యుతః ।
    వరుణో వారుణో వృక్షః పుష్కరాక్షో మహామనాః ॥ 59 ॥

    భగవాన్ భగహాఽఽనందీ వనమాలీ హలాయుధః ।
    ఆదిత్యో జ్యోతిరాదిత్యః సహిష్ణుర్గతిసత్తమః ॥ 60 ॥

    సుధన్వా ఖండపరశుర్దారుణో ద్రవిణప్రదః ।
    దివఃస్పృక్ సర్వదృగ్వ్యాసో వాచస్పతిరయోనిజః ॥ 61 ॥

    త్రిసామా సామగః సామ నిర్వాణం భేషజం భిషక్ ।
    సన్యాసకృచ్ఛమః శాంతో నిష్ఠా శాంతిః పరాయణం। 62 ॥

    శుభాంగః శాంతిదః స్రష్టా కుముదః కువలేశయః ।
    గోహితో గోపతిర్గోప్తా వృషభాక్షో వృషప్రియః ॥ 63 ॥

    అనివర్తీ నివృత్తాత్మా సంక్షేప్తా క్షేమకృచ్ఛివః ।
    శ్రీవత్సవక్షాః శ్రీవాసః శ్రీపతిః శ్రీమతాంవరః ॥ 64 ॥

    శ్రీదః శ్రీశః శ్రీనివాసః శ్రీనిధిః శ్రీవిభావనః ।
    శ్రీధరః శ్రీకరః శ్రేయః శ్రీమా~ంల్లోకత్రయాశ్రయః ॥ 65 ॥

    స్వక్షః స్వంగః శతానందో నందిర్జ్యోతిర్గణేశ్వరః ।
    విజితాత్మాఽవిధేయాత్మా సత్కీర్తిచ్ఛిన్నసంశయః ॥ 66 ॥

    ఉదీర్ణః సర్వతశ్చక్షురనీశః శాశ్వతస్థిరః ।
    భూశయో భూషణో భూతిర్విశోకః శోకనాశనః ॥ 67 ॥

    అర్చిష్మానర్చితః కుంభో విశుద్ధాత్మా విశోధనః ।
    అనిరుద్ధోఽప్రతిరథః ప్రద్యుమ్నోఽమితవిక్రమః ॥ 68 ॥

    కాలనేమినిహా వీరః శౌరిః శూరజనేశ్వరః ।
    త్రిలోకాత్మా త్రిలోకేశః కేశవః కేశిహా హరిః ॥ 69 ॥

    కామదేవః కామపాలః కామీ కాంతః కృతాగమః ।
    అనిర్దేశ్యవపుర్విష్ణుర్వీరోఽనంతో ధనంజయః ॥ 70 ॥

    బ్రహ్మణ్యో బ్రహ్మకృద్ బ్రహ్మా బ్రహ్మ బ్రహ్మవివర్ధనః ।
    బ్రహ్మవిద్ బ్రాహ్మణో బ్రహ్మీ బ్రహ్మజ్ఞో బ్రాహ్మణప్రియః ॥ 71 ॥

    మహాక్రమో మహాకర్మా మహాతేజా మహోరగః ।
    మహాక్రతుర్మహాయజ్వా మహాయజ్ఞో మహాహవిః ॥ 72 ॥

    స్తవ్యః స్తవప్రియః స్తోత్రం స్తుతిః స్తోతా రణప్రియః ।
    పూర్ణః పూరయితా పుణ్యః పుణ్యకీర్తిరనామయః ॥ 73 ॥

    మనోజవస్తీర్థకరో వసురేతా వసుప్రదః ।
    వసుప్రదో వాసుదేవో వసుర్వసుమనా హవిః ॥ 74 ॥

    సద్గతిః సత్కృతిః సత్తా సద్భూతిః సత్పరాయణః ।
    శూరసేనో యదుశ్రేష్ఠః సన్నివాసః సుయామునః ॥ 75 ॥

    భూతావాసో వాసుదేవః సర్వాసునిలయోఽనలః ।
    దర్పహా దర్పదో దృప్తో దుర్ధరోఽథాపరాజితః ॥ 76 ॥

    విశ్వమూర్తిర్మహామూర్తిర్దీప్తమూర్తిరమూర్తిమాన్ ।
    అనేకమూర్తిరవ్యక్తః శతమూర్తిః శతాననః ॥ 77 ॥

    ఏకో నైకః సవః కః కిం యత్తత్ పదమనుత్తమం ।
    లోకబంధుర్లోకనాథో మాధవో భక్తవత్సలః ॥ 78 ॥

    సువర్ణవర్ణో హేమాంగో వరాంగశ్చందనాంగదీ ।
    వీరహా విషమః శూన్యో ఘృతాశీరచలశ్చలః ॥ 79 ॥

    అమానీ మానదో మాన్యో లోకస్వామీ త్రిలోకధృక్ ।
    సుమేధా మేధజో ధన్యః సత్యమేధా ధరాధరః ॥ 80 ॥

    తేజోఽవృషో ద్యుతిధరః సర్వశస్త్రభృతాంవరః ।
    ప్రగ్రహో నిగ్రహో వ్యగ్రో నైకశృంగో గదాగ్రజః ॥ 81 ॥

    చతుర్మూర్తి శ్చతుర్బాహు శ్చతుర్వ్యూహ శ్చతుర్గతిః ।
    చతురాత్మా చతుర్భావశ్చతుర్వేదవిదేకపాత్ ॥ 82 ॥

    సమావర్తోఽనివృత్తాత్మా దుర్జయో దురతిక్రమః ।
    దుర్లభో దుర్గమో దుర్గో దురావాసో దురారిహా ॥ 83 ॥

    శుభాంగో లోకసారంగః సుతంతుస్తంతువర్ధనః ।
    ఇంద్రకర్మా మహాకర్మా కృతకర్మా కృతాగమః ॥ 84 ॥

    ఉద్భవః సుందరః సుందో రత్ననాభః సులోచనః ।
    అర్కో వాజసనః శృంగీ జయంతః సర్వవిజ్జయీ ॥ 85 ॥

    సువర్ణబిందురక్షోభ్యః సర్వవాగీశ్వరేశ్వరః ।
    మహాహృదో మహాగర్తో మహాభూతో మహానిధిః ॥ 86 ॥

    కుముదః కుందరః కుందః పర్జన్యః పావనోఽనిలః ।
    అమృతాశోఽమృతవపుః సర్వజ్ఞః సర్వతోముఖః ॥ 87 ॥

    సులభః సువ్రతః సిద్ధః శత్రుజిచ్ఛత్రుతాపనః ।
    న్యగ్రోధోఽదుంబరోఽశ్వత్థశ్చాణూరాంధ్ర నిషూదనః ॥ 88 ॥

    సహస్రార్చిః సప్తజిహ్వః సప్తైధాః సప్తవాహనః ।
    అమూర్తిరనఘోఽచింత్యో భయకృద్భయనాశనః ॥ 89 ॥

    అణుర్బృహత్కృశః స్థూలో గుణభృన్నిర్గుణో మహాన్ ।
    అధృతః స్వధృతః స్వాస్యః ప్రాగ్వంశో వంశవర్ధనః ॥ 90 ॥

    భారభృత్ కథితో యోగీ యోగీశః సర్వకామదః ।
    ఆశ్రమః శ్రమణః, క్షామః సుపర్ణో వాయువాహనః ॥ 91 ॥

    ధనుర్ధరో ధనుర్వేదో దండో దమయితా దమః ।
    అపరాజితః సర్వసహో నియంతాఽనియమోఽయమః ॥ 92 ॥

    సత్త్వవాన్ సాత్త్వికః సత్యః సత్యధర్మపరాయణః ।
    అభిప్రాయః ప్రియార్హోఽర్హః ప్రియకృత్ ప్రీతివర్ధనః ॥ 93 ॥

    విహాయసగతిర్జ్యోతిః సురుచిర్హుతభుగ్విభుః ।
    రవిర్విరోచనః సూర్యః సవితా రవిలోచనః ॥ 94 ॥

    అనంతో హుతభుగ్భోక్తా సుఖదో నైకజోఽగ్రజః ।
    అనిర్విణ్ణః సదామర్షీ లోకధిష్ఠానమద్భుతః ॥ 95 ॥

    సనాత్సనాతనతమః కపిలః కపిరవ్యయః ।
    స్వస్తిదః స్వస్తికృత్స్వస్తిః స్వస్తిభుక్ స్వస్తిదక్షిణః ॥ 96 ॥

    అరౌద్రః కుండలీ చక్రీ విక్రమ్యూర్జితశాసనః ।
    శబ్దాతిగః శబ్దసహః శిశిరః శర్వరీకరః ॥ 97 ॥

    అక్రూరః పేశలో దక్షో దక్షిణః, క్షమిణాంవరః ।
    విద్వత్తమో వీతభయః పుణ్యశ్రవణకీర్తనః ॥ 98 ॥

    ఉత్తారణో దుష్కృతిహా పుణ్యో దుఃస్వప్ననాశనః ।
    వీరహా రక్షణః సంతో జీవనః పర్యవస్థితః ॥ 99 ॥

    అనంతరూపోఽనంత శ్రీర్జితమన్యుర్భయాపహః ।
    చతురశ్రో గభీరాత్మా విదిశో వ్యాదిశో దిశః ॥ 100 ॥

    అనాదిర్భూర్భువో లక్ష్మీః సువీరో రుచిరాంగదః ।
    జననో జనజన్మాదిర్భీమో భీమపరాక్రమః ॥ 101 ॥

    ఆధారనిలయోఽధాతా పుష్పహాసః ప్రజాగరః ।
    ఊర్ధ్వగః సత్పథాచారః ప్రాణదః ప్రణవః పణః ॥ 102 ॥

    ప్రమాణం ప్రాణనిలయః ప్రాణభృత్ ప్రాణజీవనః ।
    తత్త్వం తత్త్వవిదేకాత్మా జన్మమృత్యుజరాతిగః ॥ 103 ॥

    భూర్భువః స్వస్తరుస్తారః సవితా ప్రపితామహః ।
    యజ్ఞో యజ్ఞపతిర్యజ్వా యజ్ఞాంగో యజ్ఞవాహనః ॥ 104 ॥

    యజ్ఞభృద్ యజ్ఞకృద్ యజ్ఞీ యజ్ఞభుక్ యజ్ఞసాధనః ।
    యజ్ఞాంతకృద్ యజ్ఞగుహ్యమన్నమన్నాద ఏవ చ ॥ 105 ॥

    ఆత్మయోనిః స్వయంజాతో వైఖానః సామగాయనః ।
    దేవకీనందనః స్రష్టా క్షితీశః పాపనాశనః ॥ 106 ॥

    శంఖభృన్నందకీ చక్రీ శారంగధన్వా గదాధరః ।
    రథాంగపాణిరక్షోభ్యః సర్వప్రహరణాయుధః ॥ 107 ॥

    శ్రీ సర్వప్రహరణాయుధ ఓం నమ ఇతి ।

    వనమాలీ గదీ శారంగీ శంఖీ చక్రీ చ నందకీ ।
    శ్రీమాన్నారాయణో విష్ణుర్వాసుదేవోఽభిరక్షతు ॥ 108 ॥

    శ్రీ వాసుదేవోఽభిరక్షతు ఓం నమ ఇతి ।

  • ఉత్తర పీఠికా

    ఫలశ్రుతిః

    ఇతీదం కీర్తనీయస్య కేశవస్య మహాత్మనః ।
    నామ్నాం సహస్రం దివ్యానామశేషేణ ప్రకీర్తితం। ॥ 1 ॥

    య ఇదం శృణుయాన్నిత్యం యశ్చాపి పరికీర్తయేత్॥
    నాశుభం ప్రాప్నుయాత్ కించిత్సోఽముత్రేహ చ మానవః ॥ 2 ॥

    వేదాంతగో బ్రాహ్మణః స్యాత్ క్షత్రియో విజయీ భవేత్ ।
    వైశ్యో ధనసమృద్ధః స్యాత్ శూద్రః సుఖమవాప్నుయాత్ ॥ 3 ॥

    ధర్మార్థీ ప్రాప్నుయాద్ధర్మమర్థార్థీ చార్థమాప్నుయాత్ ।
    కామానవాప్నుయాత్ కామీ ప్రజార్థీ ప్రాప్నుయాత్ప్రజాం। ॥ 4 ॥

    భక్తిమాన్ యః సదోత్థాయ శుచిస్తద్గతమానసః ।
    సహస్రం వాసుదేవస్య నామ్నామేతత్ ప్రకీర్తయేత్ ॥ 5 ॥

    యశః ప్రాప్నోతి విపులం యాతిప్రాధాన్యమేవ చ ।
    అచలాం శ్రియమాప్నోతి శ్రేయః ప్రాప్నోత్యనుత్తమం। ॥ 6 ॥

    న భయం క్వచిదాప్నోతి వీర్యం తేజశ్చ విందతి ।
    భవత్యరోగో ద్యుతిమాన్ బలరూప గుణాన్వితః ॥ 7 ॥

    రోగార్తో ముచ్యతే రోగాద్బద్ధో ముచ్యేత బంధనాత్ ।
    భయాన్ముచ్యేత భీతస్తు ముచ్యేతాపన్న ఆపదః ॥ 8 ॥

    దుర్గాణ్యతితరత్యాశు పురుషః పురుషోత్తమం ।
    స్తువన్నామసహస్రేణ నిత్యం భక్తిసమన్వితః ॥ 9 ॥

    వాసుదేవాశ్రయో మర్త్యో వాసుదేవపరాయణః ।
    సర్వపాపవిశుద్ధాత్మా యాతి బ్రహ్మ సనాతనం। ॥ 10 ॥

    న వాసుదేవ భక్తానామశుభం విద్యతే క్వచిత్ ।
    జన్మమృత్యుజరావ్యాధిభయం నైవోపజాయతే ॥ 11 ॥

    ఇమం స్తవమధీయానః శ్రద్ధాభక్తిసమన్వితః ।
    యుజ్యేతాత్మ సుఖక్షాంతి శ్రీధృతి స్మృతి కీర్తిభిః ॥ 12 ॥

    న క్రోధో న చ మాత్సర్యం న లోభో నాశుభామతిః ।
    భవంతి కృతపుణ్యానాం భక్తానాం పురుషోత్తమే ॥ 13 ॥

    ద్యౌః సచంద్రార్కనక్షత్రా ఖం దిశో భూర్మహోదధిః ।
    వాసుదేవస్య వీర్యేణ విధృతాని మహాత్మనః ॥ 14 ॥

    ససురాసురగంధర్వం సయక్షోరగరాక్షసం ।
    జగద్వశే వర్తతేదం కృష్ణస్య స చరాచరం। ॥ 15 ॥

    ఇంద్రియాణి మనోబుద్ధిః సత్త్వం తేజో బలం ధృతిః ।
    వాసుదేవాత్మకాన్యాహుః, క్షేత్రం క్షేత్రజ్ఞ ఏవ చ ॥ 16 ॥

    సర్వాగమానామాచారః ప్రథమం పరికల్పతే ।
    ఆచారప్రభవో ధర్మో ధర్మస్య ప్రభురచ్యుతః ॥ 17 ॥

    ఋషయః పితరో దేవా మహాభూతాని ధాతవః ।
    జంగమాజంగమం చేదం జగన్నారాయణోద్భవం ॥ 18 ॥

    యోగోజ్ఞానం తథా సాంఖ్యం విద్యాః శిల్పాదికర్మ చ ।
    వేదాః శాస్త్రాణి విజ్ఞానమేతత్సర్వం జనార్దనాత్ ॥ 19 ॥

    ఏకో విష్ణుర్మహద్భూతం పృథగ్భూతాన్యనేకశః ।
    త్రీంలోకాన్వ్యాప్య భూతాత్మా భుంక్తే విశ్వభుగవ్యయః ॥ 20 ॥

    ఇమం స్తవం భగవతో విష్ణోర్వ్యాసేన కీర్తితం ।
    పఠేద్య ఇచ్చేత్పురుషః శ్రేయః ప్రాప్తుం సుఖాని చ ॥ 21 ॥

    విశ్వేశ్వరమజం దేవం జగతః ప్రభుమవ్యయం।
    భజంతి యే పుష్కరాక్షం న తే యాంతి పరాభవం ॥ 22 ॥

    న తే యాంతి పరాభవం ఓం నమ ఇతి ।

  • అర్జున ఉవాచ
    పద్మపత్ర విశాలాక్ష పద్మనాభ సురోత్తమ ।
    భక్తానా మనురక్తానాం త్రాతా భవ జనార్దన ॥ 23 ॥

  • శ్రీభగవానువాచ
    యో మాం నామసహస్రేణ స్తోతుమిచ్ఛతి పాండవ ।
    సోఽహమేకేన శ్లోకేన స్తుత ఏవ న సంశయః ॥ 24 ॥

    స్తుత ఏవ న సంశయ ఓం నమ ఇతి ।

  • వ్యాస ఉవాచ
    వాసనాద్వాసుదేవస్య వాసితం భువనత్రయం ।
    సర్వభూతనివాసోఽసి వాసుదేవ నమోఽస్తు తే ॥ 25 ॥

    శ్రీవాసుదేవ నమోస్తుత ఓం నమ ఇతి ।

  • పార్వత్యువాచ
    కేనోపాయేన లఘునా విష్ణోర్నామసహస్రకం ।
    పఠ్యతే పండితైర్నిత్యం శ్రోతుమిచ్ఛామ్యహం ప్రభో ॥ 26 ॥

  • ఈశ్వర ఉవాచ
    శ్రీరామ రామ రామేతి రమే రామే మనోరమే ।
    సహస్రనామ తత్తుల్యం రామనామ వరాననే ॥ 27 ॥

    శ్రీరామ నామ వరానన ఓం నమ ఇతి ।

  • బ్రహ్మోవాచ
    నమోఽస్త్వనంతాయ సహస్రమూర్తయే సహస్రపాదాక్షిశిరోరుబాహవే ।
    సహస్రనామ్నే పురుషాయ శాశ్వతే సహస్రకోటీ యుగధారిణే నమః ॥ 28 ॥

    శ్రీ సహస్రకోటీ యుగధారిణే నమ ఓం నమ ఇతి ।

  • సంజయ ఉవాచ
    యత్ర యోగేశ్వరః కృష్ణో యత్ర పార్థో ధనుర్ధరః ।
    తత్ర శ్రీర్విజయో భూతిర్ధ్రువా నీతిర్మతిర్మమ ॥ 29 ॥

  • శ్రీ భగవాన్ ఉవాచ
    అనన్యాశ్చింతయంతో మాం యే జనాః పర్యుపాసతే ।
    తేషాం నిత్యాభియుక్తానాం యోగక్షేమం వహామ్యహం। ॥ 30 ॥

    పరిత్రాణాయ సాధూనాం వినాశాయ చ దుష్కృతాం। ।
    ధర్మసంస్థాపనార్థాయ సంభవామి యుగే యుగే ॥ 31 ॥

    ఆర్తాః విషణ్ణాః శిథిలాశ్చ భీతాః ఘోరేషు చ వ్యాధిషు వర్తమానాః ।
    సంకీర్త్య నారాయణశబ్దమాత్రం విముక్తదుఃఖాః సుఖినో భవంతి ॥ 32 ॥

    కాయేన వాచా మనసేంద్రియైర్వా బుద్ధ్యాత్మనా వా ప్రకృతేః స్వభావాత్ ।
    కరోమి యద్యత్సకలం పరస్మై నారాయణాయేతి సమర్పయామి ॥ 33 ॥

    యదక్షర పదభ్రష్టం మాత్రాహీనం తు యద్భవేత్
    తథ్సర్వం క్షమ్యతాం దేవ నారాయణ నమోఽస్తు తే ।
    విసర్గ బిందు మాత్రాణి పదపాదాక్షరాణి చ
    న్యూనాని చాతిరిక్తాని క్షమస్వ పురుషోత్తమః ॥

    ఇతి శ్రీ మహాభారతే శతసాహస్రికాయాం సంహితాయాం వైయాసిక్యామనుశాసన పర్వాంతర్గత ఆనుశాసనిక పర్వణి, మోక్షధర్మే భీష్మ యుధిష్ఠిర సంవాదే శ్రీ విష్ణోర్దివ్య సహస్రనామ స్తోత్రం నామైకోన పంచ శతాధిక శతతమోధ్యాయః ॥
    శ్రీ విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రం సమాప్తం ॥
    ఓం తత్సత్ సర్వం శ్రీ కృష్ణార్పణమస్తు ॥